Lichthinder in Aalter-centrum

Stijn Vanderheiden is vrijwilliger bij Natuurpunt Aalter en bij Leve(n)de Nacht vzw, die opkomt voor het behoud van het nachtelijke milieu en zich inzet in de strijd tegen de schadelijke gevolgen van lichthinder en lichtvervuiling.
Hij neemt ons mee op een wandeling door Aalter-centrum en houdt halt bij goede en slechte voorbeelden van verlichting. Hij geeft ook uitleg over de impact van lichthinder en hoe we er zelf iets aan kunnen doen.
De hemel observeren is een van de meest betoverende ervaringen die de nacht ons kan bieden. Bij helder weer lijkt het alsof het heelal zich openvouwt boven ons hoofd. Helaas wordt die ervaring steeds zeldzamer. Vroeger kon je nog probleemloos de Melkweg onderscheiden vanuit een dorpskern of stadscentrum, maar vandaag, in 2026, is dat nauwelijks nog denkbaar. De nachtelijke hemel is er stilaan één geworden waar we vooral over vertellen en schrijven, en niet tot weinig meer naar kunnen kijken.

De oorzaak is bekend: een voortdurende toename van kunstlicht. Industriegebieden, verkeersinfrastructuur, etalages, sierverlichting, serres ... zenden dag en nacht licht uit dat grotendeels verloren gaat. Al dat overtollige licht vormt samen een permanente gloed boven het landschap — een sluier die zich tussen ons en de sterren nestelt en het zicht op het heelal langzaam uitwist.

Lichtvervuiling wordt vaak onderschat, maar de impact ervan reikt veel verder dan het verdwijnen van sterlicht. Kunstlicht verstoort het biologische ritme van de natuur en de mens, en kan ecosystemen geheel ontregelen (vorstschade aan bomen en struiken, uitputting insecten, predatie van vleermuizen, ...). Steeds meer wetenschappelijk onderzoek bevestigt hoe schadelijk een teveel aan nachtelijk licht kan zijn.

Het goede nieuws is dat oplossingen vaak verrassend eenvoudig zijn. Door bewuster om te gaan met verlichting — gerichter, minder intens en alleen waar en wanneer nodig — kunnen we al een groot verschil maken. Met het stertelproject Saving Private Orion willen we mensen sensibiliseren en samen werken aan een nacht waarin alles opnieuw kan her(op)leven.