In De Spotlight: Liever Heks?!

Tijdens '10 jaar S.M.A.K. Beweegt' geven we verschillende partners de ruimte. Hier tonen ze hun werk, plannen ze activiteiten of gebruiken ze het museum als hun tijdelijke werkplek.

Liever lesbies?! Liever queer?! Liever heks?! Met Shif—t* claimen we deze vragen als vertrekpunt voor een onderzoek naar de heks als historisch en actueel strijdtoneel. Geen stoffig verleden, maar een brandpunt waar controlemechanismen en verzet samenkomen. De heksenvervolgingen waren een gereedschap om lichamen, seksualiteit en arbeid te disciplineren. Die strijd is niet voorbij; ze echoot door in de hedendaagse druk op reproductieve rechten en de uitbuiting van gemarginaliseerde groepen.

In het archief van het Suzan Daniel Fonds en Amsab-ISG vonden we de sporen van het Gentse links-lesbische collectief Liever Heks, dat in 1978 de stilte doorbrak met hun krant Heksenvoer. We herkennen hun woede en hun weigering om zich te schikken naar de 'heteromythe', al kijken we ook kritisch naar waar hun discours vandaag schuurt. Hekserij was voor hen het ongenoegen van de onderdrukten: een opstand tegen een patriarchale cultuur.

In de collectie van S.M.A.K. stuiten we op een stilte die representatief is voor vele instituten: historisch werd slechts 16,5% van de aangekochte werken door vrouwen gemaakt. Queer stemmen zijn in de collectie nauwelijks te traceren; ze bleven onder de radar van een samenleving dat decennialang vertrok vanuit een heteronormatieve standaard. Deze leegte in het narratief is geen bewijs van hun afwezigheid, maar van een actieve uitsluiting uit de geschiedschrijving. Shif—t* claimt de ruimte om deze rafelranden van de geschiedenis alsnog zichtbaar te maken.

Gedurende drie activaties op 4, 18 en 30 april maken we van het archief een publiek proces. We nodigen je uit om eigen verhalen en materiaal te delen naast de archiefstukken. Via collectieve acties zoals collage, zeefdruk en montage groeien individuele bijdragen uit tot een rauw, veelstemmig geheel. We sluiten af op 30 april, Walpurgisnacht, als een gebaar van viering voor de praktijken die in de schaduw tot bloei zijn gekomen.

De drie activaties:

• Op 4 april: Heksenvoer
• Op 18 april: Heksenwerk 
• Op 30 april: Heksensabbat