Hommage aan Chantal Trammasure (1953 - 2026)

De Belgische keramiste Chantal Tramasure overleed op 13 januari 2026

Chantal Tramasure heeft ons een gedegen oeuvre nagelaten. Er is een grote eenheid in haar werk en er heerst een constante kwaliteit in haar hele artistieke carrière. Niet opvallend, geen felle kleuren of exuberante vormgeving, maar een sober en poëtisch oeuvre, net zoals ze zelf was, in alle eenvoud en stilte, maar steeds aanwezig.

Haar Spaanse naam erfde ze van een vroege voorvader: de 16e-eeuwse ridder Sebastian de Tramasure. Ze werd in 1953 in Bujumbura (Burundi) geboren en overleed in Dendermonde in 2026. Haar ouders waren Franstalig: een Waalse vader en een Corsicaanse moeder. Ze leefde sinds 1975 in Vlaanderen, waar ze door haar huwelijk terecht kwam. Ze heeft vele omzwervingen gekend en al te vaak moeten loslaten waar ze aan gehecht was, maar haar creativiteit vormde steeds een toeverlaat.

Aanvankelijk was ze geboeid door schilderen en volgde lessen in schilderen in het atelier van Rik Bettens aan de kunstacademie van Dendermonde, waar ze jaren later het atelier keramiek van Frank Steyaert ontdekte. Uiteindelijk bleek dit voor haar een openbaring te zijn. Ze had hét medium bij uitstek gevonden waarmee ze zich kon uiten. Frank Steyaert onderkende haar talent, steunde en inspireerde haar en begeleidde haar verdere carrière. De aanraking met klei gaf haar het gevoel terug van verbondenheid met de aarde; iets wat ze sterk aanvoelde tijdens haar jeugdjaren in Afrika, waar ze tot haar 17de verbleef. Vele onbewust gebleven ervaringen werden losgeweekt. Ze vormen de gedachtegang achter het werk dat ze creëerde. In haar dagboek beschreef ze haar fascinatie voor het verzamelen van natuurvormen: droog fruit, skeletten van dieren, stenen, bamboe, grote bladeren, slangenvellen ... Al spelende ordende ze haar vondsten in een ritmisch verband en gaf er een bepaalde betekenis aan. "Ritme" was immers overal aanwezig, ook in de tongval waarmee de Afrikanen spraken, hun beweging, hun kledij, hun zang en de geluiden van de tamtam. Ook kleuren lieten een diepe indruk na. Zo schreef ze: "Wat me vooral imponeerde waren de meren. De kleur van het water was uniek. Ik vergelijk ze met "celadon". De kleur lag onder de oppervlakte en dat gaf een ondefinieerbaar gevoel.” Overdag was het licht scherp en zuiver. 's Nachts werd de lucht heel donker, de sterren heel klaar; de maan ook, maar die verlichtte de hemel niet; het was een "schijf". 's Nachts kleurde de hemel rood door de lichtende lava van de Niaragongo-vulkaan; We woonden op de breuklijn van Afrika en voelden vaak de grond trillen onder onze voeten". Al deze ervaringen vertaalde ze in sobere vormen mat aardetinten en matte glazuren die schakeren van mosgroen naar blauw. Ze laat grote delen ongeglazuurd en geruwd zodat er een contrast ontstaat dat het werk een grote zeggingskracht geeft. Haar vormgeving betreft hoofdzakelijk cilinders, die ze als een “canvas” bewerkt met kleur en reliëf.