De onuitspreekbare zonde. Sodomie in de Zuidelijke Nederlanden.

De onuitspreekbare zonde. Sodomie in de Zuidelijke Nederlanden

Jonas Roelens

Sodomie, afgeleid van de Bijbelse stad Sodom, was een breed paraplubegrip in de late middeleeuwen. De term werd vooral gebruikt om seks tussen mannen te beschrijven. Maar ook om seks tussen vrouwen en andere seksuele handelingen niet gericht op voortplanting te benoemen. Sodomie, de onuitspreekbare zonde, was vroeger zo verwerpelijk dat het woord in de mond nemen al een misdaad leek. Het was namelijk niet alleen een tegennatuurlijke zonde maar ook een vreselijk misdrijf waar wrede straffen op stonden. In grote delen van Europa belandden ze genadeloos op de brandstapel.

Hoewel de bronnen schaars zijn, vond Jonas Roelens dankzij een jarenlange zoektocht in verschillende archievenonverwacht veel informatie over deze onnoembare zonde. Juridische, literaire, religieuze en artistieke bronnen geven houvast om het vervolgingspatroon in kaart te brengen, maar laten ook toe om na te gaan hoe men bevolkingsbreed over dit vergrijp dacht, of er sprake was van klassenjustitie en waarom in deze periode nergens in West-Europa meer sodomieten werden vervolgd dan in de Zuidelijke Nederlanden. In deze lezing gaat Jonas Roelens in op de maatschappelijke angsten voor ‘de zonde die niet genoemd mocht worden’ en duikt in de alledaagse leefwereld van middeleeuwse mensen die als ‘tegennatuurlijk’ beschouwd werden.