De invloed van influencers en platformen op jongeren

Waar jongeren vroeger posters van hun idolen boven hun bureau prikten, dragen ze hun rolmodellen vandaag letterlijk met zich mee, in hun broekzak, op het lichtende scherm van hun smartphone. Vandaag de dag geven influencers vorm aan het digitale leven van jongeren: soms in de vorm van echte mensen, maar in toenemende mate ook als digitale avatars gecreëerd door artificiële intelligentie.

Influencers hebben een enorme overtuigingskracht: ze tonen hun emoties, geven een inkijk in hun persoonlijke leven, en delen hun advies. Ze creëren een gevoel van nabijheid en verbondenheid. Maar de invloed van influencers is allesbehalve eenduidig. Enerzijds kunnen influencers jongeren oprecht inspireren en hen motiveren tot gezonde gedragingen zoals beweging en evenwichtige voeding. Anderzijds schetsen ze een ideaalbeeld van de werkelijkheid dat maar weinigen kunnen evenaren, en promoten ze producten of gedragingen die schadelijk kunnen zijn voor jongeren, zoals vapen.

Influencers zijn dus een krachtig maar dubbelzijdig kompas voor jongeren. In deze lezing geeft Sofie Vranken (Universiteit Wenen) een inkijk in de reden waarom influencers zo overtuigend zijn, hoe de digitale veerkracht van jongeren versterkt kan worden, en hoe de positieve kracht van influencers strategisch en verantwoord ingezet kan worden.

Tiktok is veel meer dan alleen entertainment. Jongeren gebruiken het platform niet enkel om te lachen of te ontspannen, maar ook om te ontdekken, te leren en te delen. In deze lezing neemt Bo Dhondt (UGent) je mee in haar onderzoek naar hoe jongeren via TikTok consumenteninformatie opdoen over merken, duurzaamheid, trends en koopgedrag, en hoe ze die kennis soms zelfs doorgeven aan hun ouders. Wat betekent dat voor opvoeding, mediawijsheid en de invloed van influencers? Aan de hand van voorbeelden uit haar onderzoek laat ze zien hoe TikTok uitgroeit tot een leeromgeving waarin jongeren actief betekenis geven aan wat ze zien, en hoe dat hun dagelijks leven en dat van hun gezin mee vormgeeft.

• Sofie Vranken behaalde in 2023 haar doctoraat communicatiewetenschappen aan KU Leuven. Nadien zette ze haar academische loopbaan verder aan de Advertising and Media Psychology Research Group van de Universiteit van Wenen. In haar onderzoek richt ze zich op de rol van digitale technologieën, zoals sociale media en artificiële intelligentie, in het welzijn en gezondheidsgedrag van jongeren. Sofie publiceerde haar werk in diverse gerenommeerde wetenschappelijke tijdschriften. Ook vertaalt ze haar wetenschappelijke inzichten naar concrete praktijktips en tools voor leerkrachten, ouders, en beleidsmakers.
• Bo Dhondt behaalde haar master in de communicatiewetenschappen aan de Universiteit Gent, met een specialisatie in communicatiemanagement. Momenteel bestudeert ze als doctoraatsonderzoeker bij het Centrum voor Persuasieve Communicatie (CEPEC) aan UGent hoe jongeren vandaag via sociale media leren over consumeren en hoe ze die kennis doorgeven aan hun ouders. Met haar onderzoek wil ze blootleggen hoe sociale media gezinnen beïnvloeden in hoe ze leren, denken en praten over consumeren.

Deze lezing wordt georganiseerd door PUC - KU Leuven Continue met de steun van PPW Continue.