De Sodaliteit en de openbare kruisweg

Deze expositie schetst de oorsprong van de openbare kruisweg te Veurne. De teksten die tijdens deze kruisweg -elke vrijdag van de vastentijd om 20 uur- nog steeds worden voorgelezen bij de staties, zijn afkomstig uit de Sponsus Sanguinum ofte den Bloedighen Bruydegom onser Zielen van Michiel Zachmoorter, omstreeks 1615 pastoor van de Sint-Martinusparochie te Ekkergem (Gent), waar ze toendertijd werden gebruikt tijdens een kruisweg waarvan de staties op het openbaar domein te zien waren. In 1625 nam Jacob Clou, een norbertijn uit de Sint-Niklaasabdij te Veurne, deel aan deze Gentse kruisweg en besliste, het jaar nadien een gelijkaardige kruisweg met dezelfde teksten te Veurne te organiseren. In 1637 stichtte Clou de Sodaliteit van de Gekruisigde Zaligmaker, een broederschap, dat hij als eerste opdracht gaf, de traditie van de Veurnse kruisweg in ere te houden.  

In 1623 had aartshertogin Isabella de kruisweg te Gent bijgewoond ; daar had men voor haar een fraai verlucht manuscript laten maken met de Spaanse vertaling van de teksten van Zachmoorter. De Sodaliteit gebruikte miniaturen uit dit manuscript bij het maken van nieuwe staties naar aanleiding van de 400ste verjaardag van de kruisweg te Veurne.

Deze historische documenten zijn te zien op de tentoonstelling ; ook een aantal schilderijen die de kruisweg van de Sodaliteit voorstellen, maken er deel van uit.
De 19de eeuwse, onlangs gerestaureerde standaard van de Sodaliteit, die wordt bewaard in het Huis van de Sodaliteit, wordt aan het publiek getoond, evenals een kruisweg van de schilder José van Gucht, die deel uitmaakt van het cultuurdepot van de Stad Veurne.

Oude zwartwitfoto’s van de kruisweg tonen hoe deze in de 20ste eeuw verliep en geven er blijk van dat deze kruisweg nog grotendeels ongewijzigd is gebleven bij zijn 400ste verjaardag in 2026.