Verdwaald in het geheugenpaleis

Verdwaald in het Geheugenpaleis
Verdwaald in het Geheugenpaleis is de eerste documentaire film over leven met dementie doorheen de ogen van mensen met dementie. Ze wonen samen in een flat, onder continue begeleiding en verzorging. Deze flat heet Iduna en is een wat ongewone leefgroep van De Bijster, een wooncentrum voor mensen met dementie in Essen, België. De acht bewoners van Iduna bevinden zich in wat wetenschappelijk geldt als - de eerste fase van de ziekte. Vlagen van luciditeit, vergetelheid en afwezigheid wisselen elkaar voortdurend af.

Van alle bewoners van Iduna is Anita degene die verdomd goed weet wat dementie betekent en zich soms pijnlijk bewust is van het feit dat ze de ziekte heeft. Net daarom is Anita naast Louise en Alice een hoofdpersonage in Verdwaald in het Geheugenpaleis. Behalve hun ziekte is er weinig wat de dames bindt. Anita is een zelfbewuste Hollandse van stand. Louise is een volkse schippersvrouw uit Gent en Alice, uit Stabroek, is de ruwe bolster met een blanke pit in het gezelschap.

Rond Anita, Louise en Alice cirkelen de overige bewoners, die op hun manier met dementie en met elkaar omgaan. Een falend geheugen betekent echter niet dat de emoties verstommen of de zintuigen het laten afweten. Daarom is het niet altijd peis en vree of suffigheid in Iduna. Al helemaal niet als de dagelijkse routine, waaraan de bewoners zich vastklampen omwille van de herkenbaarheid, doorbroken wordt door bijzondere gebeurtenissen, zoals zwemmen, fietsen of de kerstboom versieren.

De film volgt de personages meer dan een jaar. Alleen zo ontdekt de kijker wie ze zijn en wie ze waren. Alleen dan wordt duidelijk hoezeer hun (zelf)bewustzijn onherroepelijk afbrokkelt en de afwezigheid het langzaam maar zeker haalt op de luciditeit. Naar het einde van de film toe is niets nog zoals het was.

Tot op zekere hoogte is Verdwaald in het Geheugenpaleis een tranche de vie, een portret van het doen en laten van een groep mensen in een bijzondere biotoop en dito toestand. De film is ook het portret van die toestand, een hardvochtige ziekte die het geheugen van de personages onomkeerbaar onteigent. Ten slotte vertelt Verdwaald in het Geheugenpaleis de gefragmenteerde levensverhalen van een aantal mensen voor wie hun ziekte het enige is wat hen samenbrengt.